ضرورت و اهمیت ورزش:

از جمله عواملی که منجر به رشد اجتماعی و تقویت روابط اجتماعی زنان می شود، ورزش است. فعالیت های بدنی و ورزشی به جهت نتایج روان شناختی چون تغییر نگرش ها، دیدگاه ها، روابط انسانی و کارآیی اجتماعی، بهبود ادراک و پاسخ های حسی، توسعه سلامت روحی و جسمی، احساس آسودگی و آرامش بیشتر، تسکین نارسایی ها و اختلال های روانی و کسب مهارت های حرکتی هم چنین اکتساب تجارب اخلاق و تقویت خود باوری حائز اهمیت است. ورزش هم چنین عامل رهایی از فشارها و تنش های روحی و مقابله با بحران های آسیب زای زندگی است.

بدون تردید پی ریزی یک جامعه سالم و با نشاط در گرو سلامت روحی و جسمی اعضای آن جامعه می باشد. در همین راستا سلامت زنان به عنوان نیمی از پیکره جامعه، جهت ایفای نقش های مادری و تربیت نسل و انجام وظایف متعدد دیگر، یک نیاز اصلی و اساسی است.ژان ژاک روسو می نویسد: ورزش باید جزئی از برنامه تربیت عمومی زنان باشد.

امروزه نه تنها ضرورت و اهمیت ورزش بر کسی پوشیده نیست بلکه به نظر می رسد که فعالیت های جسمانی و ورزش برای بانوان نسبت به آقایان ضرورت بیشتری دارد زیرا :

الف : زنان از لحاظ مادری در جامعه ، سهمی بزرگ دارند و ورزش ، آن ها را برای انجام وظایف مقدس مادری آماده تر ساخته و باعث می شود نسلی سالم و فعال نیرومند به وجود آورند .

ب  : زنان وظایف و مسئولیت های سنگینی چون خانه داری ، بچه داری و تربیت کودک و دوران سخت بارداری و زایمان را بر دوش دارند که هر یک از این وظایف ، عضلات قوی و بنیه ی سالم و نیرومند ی را می طلبد . زنان رنجور ، افسرده و ناتوان هرگز قادر به انجام این وظایف مهم و خطیر نخواهند بود .

ج  : حرکت و فعالیت ، یک غریزه طبیعی در انسان است . نداشتن تحرک کافی و نبودن فعالیت های مناسب بدنی ، دستگاههای مختلف بدن را دچار اشکال خواهد کرد . این اشکال با احساس ضعف و تبدیل آن به بیماریهای مختلف ، نمایان می گردد . برای مثال بالا رفتن سریع ضربان قلب با انجام کوچکترین حرکت ، منجر به خستگی زود رس می شود و این نشانه های ضعف در دستگاه گردش خون ، به ویژه در زنان که قلب کوچک تر، تعداد سلول قرمز کمتر و هموگلوبین کمتری در مقایسه با مردان دارند ، به آسانی قابل مشاهده است .

د  : زنان از نظر جسمانی ، دوره های مختلفی در زندگی دارند . قاعدگی ، حاملگی و یائسگی مهم ترین این دوره هاست که تغییرات زیادی در جسم و روان آنها ایجاد می کند . از این رو داشتن برنامه ویژه فعالیت های جسمانی و تمرینات ورزشی در این دوره ها ضروری است .

ه  : فعالیت جسمانی و تمرین ، موجب افزایش تراکم استخوان می شود . زنان پس از یائسگی به دلیل کاهش استروژن و پروژسترون با کاهش تراکم استخوان و افزایش احتمال ابتلاء به پوکی استخوان رو به رو می شوند . برای این افراد داروهای هورمونی ، رژیم غذایی پر کلسیم و فعالیت های جسمانی و تمرین تجویز می شود . در سن یائسگی ، سه جلسه تمرین در هفته به مدت هر جلسه 30 دقیقه فعالیت هایی مثل پیاده روی و دوی نرم در جلوگیری از کاهش تراکم استخوانی و پوکی استخوان موثر است .

و  : مشاهدات نشان می دهد زنان ورزشکار نسبت به زنان غیر ورزشکار هنگام بارداری و زایمان از مشکلات کمتری برخوردارند . اثرات شرکت در فعالیت های جسمانی بر بارداری و زایمان به صورت زیر دیده شده است:

ـ شکایت از بارداری در ورزشکاران کمتر از غیر ورزشکاران است .

ـ مدت درد زایمان در ورزشکاران کوتاهتر از غیر ورزشکاران است .

ـ تعداد برش های سزارین در ورزشکاران کمتر از غیر ورزشکاران است .

ـ پارگی نسوج در هنگام زایمان در ورزشکاران کمتر از غیر ورزشکاران است .

ـ سقط جنین خود به خود در ورزشکاران کمتر از غیر ورزشکاران است .

نقش ورزش در سلامت جسم بانوان:

یکی از مزایای عمده تمرین های ورزشی برای زنان، بهبود و کارایی عملکرد سیستم ارگانیک بدن است. شخصی که از لحاظ بدنی تربیت یافته است در مقایسه با فردی که فعالیت ها و تمرین های ورزشی نداشته، روزانه انرژی کمتری مصرف می کند و فشار کمتری به بدن خویش وارد می سازد.اثر کلی دیگر تمرین های منظم ؛ کمک به رشد و تکامل اجزای مختلف بدن است. تمرینات منظم برای زنان سبب بهبود تنفس، سیستم هاضمه، سیستم تخلیه بدن و بهبود ماهیچه ها و قوی تر شدن آنها می شود. ورزش به زنان و دختران اجازه می دهد خود را از عواطف انباشته شده در درون رها سازند، هم چنین افزایش قدرت تحمل مشکلات در زندگی و زمینه بهتر رو به رو شدن با مشکلات را به آنها میدهد.

پاره ای از تاثیرات ورزش بر جسم بانوان عبارت است از:

1-  متعادل نگه داشتن  وزن بدن .

2-  جلوگيري از بيماري هاي قلبي و عروقي .

3-  افزايش توانايي بدن براي انجام كارهاي روزانه .

4-  تقويت ماهيچه ها

5-  افزايش توانايي براي انجام كارهاي بدني به مدت طولاني

6-  افزايش قابليت انعطاف پذيري بدن.

7-  افزايش كارآمدي دستگاه تنفسي

8-  كارآمدتر كردن دستگاه گردش خون

9-  درمان بيماري ها

10-                      جلوگيري از خستگي هاي زودرس جسماني .

11-                      ايجاد طراوت و شادابي پوست بدن .

12-                      افزايش انرژي براي انجام فعاليت هاي مختلف روازنه .

13-                      افزايش طول عمر .

14-                      بر طرف كردن نقايص جسماني و ايجاد تناسب در اندام ها .

15-                      تعليم مهارت هاي جسماني .

نقش ورزش در سلامت روان بانوان:

اين حقيقت براي عموم مردم روشن است که ورزش کردن براي مقابله با بيماريهاي جسمي يک روش بسيار مناسب و سودمند است. اما تحقيقات جديد نشان مي دهد که تمرينات بدني باعث افزايش توانائي هاي مغز نيز شده و به انسان در معالجه بيماريهاي رواني مانند افسردگي و اضطراب نيز ياري ميرساند  که میزان این بیماری در زنان بسیار بیشتر از مردان است. تمرينات بدني مداوم و روزمره تاثير بسياري در معالجه افسردگي افراد دارد.در حقيقت به پزشکان روانشناس توصيه شده که ورزش را در برنامه معالجات بيماران خود گنجانده و براي آن ارزش ويژه اي قائل شوند. در يکي از جالب ترين تحقيقات کلينيکي مشخص شده است که ورزش نه تنها در معالجه افسردگي بسيار موثر است بلکه نقش بسزائي در جلوگيري از بازگشت اين بيماري دارد و با توقف انجام حرکات ورزشي خطر بروز علائم اضطراب و افسردگي افزايش چشمگيري خواهد داشت. به گفته يکي از روانشناسان مهم نيست که افراد افسرده به چه ميزان ورزش ميکنند بلکه مهم اينست که به طور مرتب روزانه وقتي را براي اين امر اختصاص دهند. البته به بيماراني که از افسردگي شديد رنج ميبرند توصيه نميشود که استفاده از داروهاي خود را متوقف کرده و تنها ورزش کنند اما تاثير ورزش بر آنها بسيار زياد خواهد بود و اگر اين بيماران هر روز تمرينات بدني انجام دهند شانس بهبودي براي آنان قابل ملاحظه است.

به عقيده محققين ورزش باعث شادي و نشاط و بالا بردن اعتماد به نفس ميگردد زيرا افراد افسرده يا اعتماد به نفس ندارند و يا ميزان آن در آنان بسيار پايين است. ورزش احساس رضايت باطني شخص را بالا برده و فرد حس ميکند که به موفقيت هايي دست يافته است. نکته با اهميتي که بايد در نظر گرفت اينست که به دليل اينکه افراد افسرده بايد انرژي کافي براي مقابله با علائم افسردگي داشته باشند بنابراين در انجام فعاليت هاي ورزشي نبايد زياده روي کرده و حد اعتدال را رعايت کنند. براي موفقيت در اين زمينه بيماران بايد قدمهاي آهسته بردارند و براي گرفتن نتيجه بهتر بايد با يک متخصص ورزشي مشورت کنند. زيرا ورزش در صورتي براي سلامت روان موثر است که به طريق صحيح بکار برده شود .

تقویت سیستم عصبی و شادابی روح و روان یکی دیگر از تاثیرات ورزش است. ورزش متعادل سیستم عصبی را تقویت می کند.وقتی سیستم عصبی تقویت شد کارهای فکری آسان تر انجام می شود.از این رو کسانی که اهل مطالعه و تفکر و پژوهش می باشند می توانند با ورزش های ساده و تو ام با تفکر علاوه بر تقویت سیستم های عصبی قوای فکری خود را نیز جلا ببخشند.

نقش ورزش در روابط اجتماعی بانوان:

بشر طبیعتا موجودی اجتماعی است که می خواهد با دیگران رابطه داشته باشد و دیگران هم به طور متقابل با او رابطه داشته باشند. این غریزه اجتماعی از طریق ورش برآورده خواهد شد. ورزش نیل به ارزش های اجتماعی دیگری چون کار گروهی، وفاداری و روحیه ورزشکاری را نیز تقویت می کند.

محیط صمیمانه و مطلوب ورزشی اغلب فرصتی مناسب برای ایجاد روابط انسانی و شکل گیری روحیات است. محیط ورزشی مناسب باعث می شود زنان و دخترانی که ترسو و کم رو هستند به این گروه های ورزشی روی آورند تا بتوانند از این طریق با آنها ارتباط داشته باشند و هم چنین در زندگی روزانه خویش با افراد مختلف بهتر سازگاری یابند.

        تاثیر ورزش در بنیادی ترین نهاد اجتماع:

سلامت هر یک از اعضای خانواده به ویژه زن، مستقیما بر تصویر کلی سلامت خانواده اثر می گذارد.نگرش کلی زن نسبت به جسم و عملکرد فیزیکی بدنش در نگرش های کلی او تاثیر مستقیم دارد زیرا سلامت جسم و روان او، روابط اجتماعی وی با دیگران را شکل می دهد. امنیت کلی او بر امنیت کلی خانواده می افزاید. تامین بهداشت جسم و روان برای زنان که در دوره ها و مراحل مختلف زندگی پر مسئولیت خویش، مراحلی چون بارداری ، زایمان و از همه مهم تر پرورش و تربیت فرزندان را پشت سر می گذراند از اهمیتی والا برخوردار است. شخصیت کودک با نگرش های مادر در دوران بارداری آغاز و از آن پس در آغوش و در کنار او از نظر جسمانی، روانی، اخلاقی و اجتماعی و معنوی رشد و تکامل می یابد. بدون شک مادر سالم و با نشاط بهتر از انجام این مسئولیت بر می آید و خود نیز الگوی عملی و طبیعی سالم تری برای فرزندان خویش خواهد بود. زنان با ورش کردن می توانند خصوصیات رفتاری، اخلاقی و شخصیت مطلوب برای یک زندگی سالم و با نشاط را کسب کنند.